വെള്ളമുണ്ട
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

വയനാട് ജില്ലയിലെ മാനന്തവാടി താലൂക്കിൽ, മാനന്തവാടി ബ്ലോക്കിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന അതിമനോഹരമായ ഒരു മലയോര ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് വെള്ളമുണ്ട. പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ സാന്നിധ്യവും കാർഷിക സംസ്കാരവും ഒത്തുചേരുന്ന ഈ പ്രദേശം വയനാടിന്റെ തനതായ ഭൂപ്രകൃതിയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
1. വിസ്തീർണ്ണവും അതിരുകളും
64.54 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള വെള്ളമുണ്ട ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി വളരെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഒരു മേഖലയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിന്റെ കൃത്യമായ അതിരുകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
വടക്ക്: എടവക ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
കിഴക്ക്: കാരക്കാമല (മാനന്തവാടി നഗരസഭ / പനമരം പഞ്ചായത്ത് അതിരുകൾ പങ്കിടുന്ന പ്രദേശം)
തെക്ക്: കൈപുതുശ്ശേരി പുഴ (പടിഞ്ഞാറത്തറ പഞ്ചായത്തുമായി വേർതിരിക്കുന്ന സ്വാഭാവിക അതിര്)
പടിഞ്ഞാറ്: പ്രശസ്തമായ ബാണാസുര പർവ്വതം (പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകൾ)
2. ഭൂപ്രകൃതി 
പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് പീഠഭൂമി കണക്കെ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന ബാണാസുര പർവ്വതനിരകളും, കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് കാരക്കാമലയും അതിരിടുന്ന വെള്ളമുണ്ട, കുന്നുകളും താഴ്‌വരകളും നിറഞ്ഞ ഒരു ഭൂപ്രദേശമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏറെ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ തട്ടുകളായുള്ള കുന്നിൻചരിവുകളും, അവയ്ക്കിടയിലായി രൂപപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ വയലുകളും (സമതലങ്ങൾ) ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ഭൂപ്രകൃതി സവിശേഷതയാണ്.
3. ജലസ്രോതസ്സുകൾ
പഞ്ചായത്തിന്റെ തെക്കേ അതിർത്തിയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന കൈപുതുശ്ശേരി പുഴ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രധാന ജീവനാഡിയാണ്. ബാണാസുര മലനിരകളിൽ നിന്നും കാരക്കാമലയിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഒട്ടനവധി ചെറുതോടുകളും നീരുറവകളും ഈ പുഴയിലേക്കും കബനിയുടെ മറ്റ് പോഷക ശാഖകളിലേക്കും ഒഴുകിയെത്തുന്നു. ഈ ജലസ്രോതസ്സുകളാണ് പഞ്ചായത്തിലെ കുടിവെള്ള പദ്ധതികൾക്കും കൃഷിക്കുമുള്ള പ്രധാന സ്രോതസ്സ്.
4. മണ്ണും കാർഷിക വ്യവസ്ഥയും
മലയോര മേഖലകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ചരൽ കലർന്ന ചുവന്ന മണ്ണും, താഴ്‌വരകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന കരിമണ്ണും എക്കൽമണ്ണും വെള്ളമുണ്ടയെ കാർഷികമായി വളരെ മുന്നിൽ നിർത്തുന്നു.
മലമ്പ്രദേശങ്ങൾ/കുന്നിൻചരിവുകൾ: കാപ്പി, കുരുമുളക്, റബ്ബർ, അടയ്ക്ക (കവുങ്ങ്), തെങ്ങ് എന്നിവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. ഇഞ്ചി, മഞ്ഞൾ തുടങ്ങിയ നാണ്യവിളകളും വ്യാപകമാണ്.
താഴ്ന്ന വയലുകൾ: പരമ്പരാഗതമായി നെൽകൃഷിക്ക് പേരുകേട്ട സ്ഥലങ്ങളാണിവിടം. കൂടാതെ നേന്ത്രവാഴ കൃഷിയും വലിയ തോതിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്.
5. കാലാവസ്ഥ
പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിലെ ബാണാസുര മലനിരകളുടെ സാന്നിധ്യം വെള്ളമുണ്ടയിലെ കാലാവസ്ഥയെ വളരെയധികം സ്വാധീനിക്കുന്നു.
സുഖകരമായ തണുപ്പുള്ള ഉഷ്ണമേഖലാ മലയോര കാലാവസ്ഥയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെയുള്ള തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാലവർഷത്തിലും ഒക്ടോബർ-നവംബർ മാസങ്ങളിലെ തുലാവർഷത്തിലും മികച്ച രീതിയിൽ മഴ ലഭിക്കുന്നു.
പശ്ചിമഘട്ട വനമേഖലയോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നതിനാൽ വേനൽക്കാലത്തും അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഈർപ്പവും താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ ചൂടും മാത്രമാണ് അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്.
6. പരിസ്ഥിതി പ്രാധാന്യം
ബാണാസുര പർവ്വതനിരകളുടെ ഭാഗമായ വനമേഖലകളോട് അതിരിടുന്നതിനാൽ കഠിനമായ പരിസ്ഥിതി പ്രാധാന്യമുള്ള (Ecologically Sensitive) ഒരു പ്രദേശം കൂടിയാണിത്. ജൈവവൈവിധ്യത്താൽ സമ്പന്നമായ ഇവിടുത്തെ വനങ്ങളിൽ അപൂർവ്വയിനം സസ്യങ്ങളും വന്യജീവികളും കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യതയുള്ള മലഞ്ചെരുവുകൾ ഉള്ളതിനാൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിന് അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള മേഖലയാണിത്.
ചുരുക്കത്തിൽ: പടിഞ്ഞാറ് ബാണാസുര പർവ്വതത്തിന്റെ കാവലും, തെക്ക് കൈപുതുശ്ശേരി പുഴയുടെ നനവും, കിഴക്ക് കാരക്കാമലയുടെ അതിരും, വടക്ക് എടവകയുടെ സാമീപ്യവുമുള്ള 64.54 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വെള്ളമുണ്ട, വയനാടിന്റെ കാർഷിക-ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകൾ പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു മാതൃകാ ഗ്രാമമാണ്.